Raha tsy misy ny fandraisana andraikitra, an’hetsiny ny olona ho fatin’ny hanoanana amin’ireo firenena voasokajy ho teboka mamay hanjakan’ny hanoanana » (points chauds de la faim). Mety hihamafy ny tsy fahampian-tsakafo eo anelanelan’ny oktobra 2022 sy janoary 2023 amin’ireo « points chauds de la faim » miisa 19, araka ny tatitra momba ny « points chauds de la faim » nataon’ny sampandraharahan’ny firenena mikambana misahana ny sakafo (PAM) sy misahana ny sakafo sy ny fambolena (FAO). Anatin’ireo firenena ireo i Madagasikara. Noho ny krizy ara-pahasalamana Covid-19, ny rivo-doza nifanesy farany teo, ny tsy fahampian’ny vokatra ary ny fiantraikan’ny ady misy eo amin’ny Ukraine sy Russie dia nisy fiantraikany lehibe eo amin’ny fahefa-mividin’ny mponina sy ny entana amidy eny an-tsena izany. Raha ny vinavinan’ny PAM dia olona miisa iray tapitrisa sy sivy hetsy (1.900.000) any amin’ny faritra Atsimon’i Madagasikara sy Atsimo Atsinanana no hiaina ao anatin’ny tsy fahampian-tsakafo mahery vaika. Ho fanohizana ny fanohanana ny mponina any Atsimo ataon’ny PAM dia nanolotra vola fanampiny mitentina roa tapitrisia livres sterling na 2,16 tapitrisa dolara i Royaume Uni. Notanterahana ny 04 oktobra 2022 teny amin’ny biraon’ny PAM Ambatoroka ny fifanaovan-tsonia fanavaozana fiarahamiasa teo amin’ny PAM sy ny Royaume Uni. Ahafahana manome tohana ara-tsakafo ho an’olona 100.000 tratrin’ny tsy fahampian-tsakafo io fanampiana io. Nambaran’i Ambasadaorin’ny Royaume Uni miasa eto Madagasikara, David Ashley fa tohin’ny fandraisana anjara efa nataon’ny Royaume Uni izao mba hampihenana ny hanoanana any Atsimo. « Hitantsika ny fahasamihafana vokatry ny fanampiana ara-tsosialy ho fampitsaharana ny voka-dratsin’ny haintany. Ny asa natao tamin’ny 2020 sy 2021 dia nahafahana nisoroka ny loza ara-tsakafo tany Atsimo. Ity famatsiam-bola vaovao ity dia ahafahan’ny olona miisa 100.000 mahazo sakafo tena ilaina mandritra volana roa voalohany amin’ny vanim-potoanan’ny maitso ahitra », hoy izy. Manana vina hanampy olona marefo miisa iray tapitrisa ny PAM mandritra ny fotoanan’ny maitso ahitra – volana novambra 2022 ka hatramin’ny aprily 2023. Vola mitentina 61 tapitrisa dolara no ilainy hanatanterahana izany.
Ho betsaka ny ho faty
Raha eo amin’ny sehatra iraisam-pirenena dia olona 970.000 any Afghanistan, Ethiopie, Atsimon’i Soudan, Somalie ary Yemen no hiatrika ny kere (sokajy fahadimy amin’ny IPC) ary ho fatin’ny hanoanana na mety ho faty raha tsy misy ny fandraisana andraikitra, araka ny tatitra navoakan’ny PAM sy ny FAO momba ireo firenena ao anatin’ny lisitrin’ny “teboka mamay amin’ny hanoanana”. Avo folo heny amin’ny tranga nisy tao anatin’ny enin-taona no hiseho. Araka ny tatitra isakin’ny telovolana nivoaka tamin’ny volana jona dia tafiditra ao anatin’ny lisitrin’ny firenena voasokajy ho “teboka mamay amin’ny hanoanana” tahaka an’i Madagasikara, Zimbabwe sy Sri Lanka ihany koa i Guatemala, Honduras ary Malawi. Ny ady no fototra voalohany mahatonga ny hanoanana mahery vaika araka ny famakafakana natao, tahaka ny ady ara-poko any Ethiopie izay hampiakatra ny filàna ara-tsakafo. Eo ihany koa ny loza voanjanahary toy ny rivo-doza, tondran-drano sy ny haintany fa indrindra ny lafiny ara-toekarena momba fiakaran’ny vidin’ny sakafo, ny solika sy ny zezika eo amin’ny tsena iraisam-pirenena izay mahatonga fiakaran’ny vidim-piainana sy tsy fahatomombanana ara-toekarena eo amin’ny firenena. Manolonana izany, manao antso avo ny PAM sy ny FAO fa tena laharam-pamehana ny fanampiana ara-tsosialy ho famonjena ain’olona marobe, hisorohana ny kere, ny fahafatesana ary ny fitotonganana tanteraka eo amin’ny fivelomanan’ny mponina.
Ra-Nirina



